De Twintigste Brief

De andere broer vertrouwde niet op zichzelf. Hij wist dat hij zwak en machteloos was. Daarom verbond hij zich met de sultan van het land en werd hij ingedeeld bij zijn soldaten. Door die verbondenheid werd een machtig leger zijn ruggensteun. Met dat steunpunt en met de steun van de sultan kon hij de kracht van het leger als het ware met zichzelf verbinden en zich daarmee in de strijd werpen.

Toen hij vervolgens in het verslagen leger van de vijandelijke sjah een hoge maarschalk ontmoette, zei hij in naam van zijn eigen sultan tegen hem: “Ik neem je gevangen. Volg mij!” En hij nam hem gevangen en leverde hem uit.

Het geheim en de waarheid die aan deze situatie ten grondslag liggen, zijn het volgende:

Omdat de eerste, eigenwijze man zijn uitrusting en bewapening naar de maat van zijn eigen kracht zelf moest dragen, kon hij slechts weinig verrichten. Maar de dienaar van de sultan hoefde zijn middelen niet zelf te dragen; die lasten werden gedragen door het leger en door de sultan. Zoals men met één dun draadje een toestel aansluit op een telegraaf- of telefoonlijn, zo had hij zich met die verbondenheid aangesloten op een grenzeloze kracht.

وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىEn de meest verheven eigenschappen behoren Allah toe. – De Koran 16:60

Zo ook, wanneer het bestaan en bestuur van de hele schepping, zelfs van één enkel deeltje, rechtstreeks aan Wāhid-i EhadAllah, Die één is en Wiens eenheid in alles zichtbaar is. wordt toegeschreven en zij met Hem verbonden zijn, dan kan een mier – dankzij de kracht van die verbondenheid en met de macht en het bevel van zijn Heer – het paleis van een farao ondermijnen; dan kan een vlieg Nimrod ellendig doden en hem naar de Hel sturen; dan kan een bacterie de machtigste tiran het graf doen binnengaan; dan kan een zaadkorrel van een dennenboom, zo klein als een tarwekorrel, als een werkplaats en machine dienen voor de dennenboom zelf, die zo groot is als een berg; en dan kan een luchtdeeltje ordelijk en nauwkeurig werkzaam zijn in de vorming en ontwikkeling van alle bloemen en vruchten.

Al dit gemak komt duidelijk voort uit het dienaarschap aan en de verbondenheid met Allah. Maar als deze handelingen aan willekeur worden overgelaten, dus aan oorzaken worden toegeschreven, aan zichzelf worden overgelaten en zo de weg van partnerschap wordt ingeslagen, dan zou ieder deeltje niet meer kunnen doen dan wat de maat van haar stoffelijke vorm en de mate van haar bewustzijn toelaat.

De derde vergelijking: twee vrienden wilden eens over een land dat zij nooit hadden gezien een geografisch werk opstellen en publiceren, voorzien van statistische gegevens en nauwkeurige vermeldingen.